سيد محمد على ايازى
74
مصحف امام على ( ع ) ( فارسى )
نسخههاى به كتابت مىرسيد تا آنجا كه افراد در انتخاب مصحف خود اقتدا به يكى از مصحفهاى صحابه مىكردند و همين مايه رواج مصحفى در شهرى مىشد . به همين دليلى هر مصحف نشانه و صفت مشخصه و بارز آن شهر را تشكيل مىداد ، بدين سان تا سالهاى سال مصحف ابى بن كعب دردمشق ، مصحف ابن مسعود در كوفه ، مصحف ابو موسى در بصره و مصحف مقداد در حمص - و بنابر روايتى معاذ - رواج داشته است . « 1 » اما با گسترش فتوحات و روى آوردن هزاران هزار از ملتهاى مختلف به اسلام ، ملتهايى كه نه زبان قرآن را داشتند و نه با فرهنگ و آداب و رسوم عرب آشنا بودند ، كار قرآن خواندن را دشوار مىكرد ، قرآنى كه در ميان ملتهاى عربى بيشتر بر اساس انتقال شفاهى و با اتكاى حافظه و حفظ انجام مىگرفت و كمتر از خط و كتابت براى قرائت و انتقال آن استفاده مىشده بويژه با مشكلات خط موجود در مصحفها كه حروف آنها متمايز نبود ، نقطهگذارى و اعراب نداشت و همه كس از خط آن نمىتوانست استفاده كند . در چنين شرايطى زمينه غلط خوانى فراهم شده بود ، غلطى كه آرام آرام به مصحفها اثر گذاشته بود و زمينه تفاوت لهجهها و قرائتهاى مختلف را بوجود آورده بود تا آنجا كه كسانى براى آسان گرفتن ، به كلمات مترادف و معادل روى آورده و مسير تعليم را از قرائت صحيح و اصل خارج كرده بودند . در چنين موقعيتى لازم بود كه به اين وضع خاتمه داده شود و بر اساس مصحفى اصلى توسط انجمنى از حافظان ، قاريان و مصحف داران به ثبت
--> ( 1 ) - راميار ، تاريخ قرآن / 337 .